Διάγνωση Συνδρόμου Χρόνιας Κόπωσης

​Στη σελίδα αυτή θα βρείτε πληροφορίες για τα ακόλουθα

 

 

Διάγνωση του ΣΧΚ

_____

Το Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης είναι μια πάθηση τα αίτια της οποίας παραμένουν άγνωστα. Έτσι, η διάγνωση του γίνεται με τον αποκλεισμό παθήσεων που μπορεί να προκαλέσουν την κόπωση σε συνδυασμό με διαγνωστικά κριτήρια. Τα τελευταία 25 χρόνια, όπου και το ενδιαφέρον γύρω από το ΣΧΚ έχει αυξηθεί, έχουν δημιουργηθεί διάφορα διαγνωστικά κριτήρια που έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά αλλά και κάποιες διαφορές. Τα πιο γνωστά από τα κριτήρια είναι τα CDC, τα οποία περιγράφονται, μαζί με όλα τα υπόλοιπα, παρακάτω.

Κριτήρια CDC (1994) [1]

_____

Κύριο σύμπτωμα είναι η ανεξήγητη, επίμονη ή υποτροπιάζουσα χρόνια κόπωση (ίση ή μεγαλύτερη από έξι μήνες) που έχει νέα ή οριστική έναρξη, δεν είναι το αποτέλεσμα συνεχούς προσπάθειας, δεν υπάρχει ουσιαστική ανακούφιση με την ξεκούραση και καταλήγει στην ουσιαστική μείωση επαγγελματικών, εκπαιδευτικών, κοινωνικών ή προσωπικών δραστηριοτήτων. Πρέπει να υπάρχει ταυτόχρονη εμφάνιση τεσσάρων ή περισσοτέρων συμπτωμάτων που να έχουν επιμείνει ή υποτροπιάσει τους έξι ή περισσότερους μήνες, αλλά δεν πρέπει να προϋπάρχουν της κόπωσης. Σε αυτά ανήκουν:

  1. Γνωστική δυσλειτουργία (όπως μείωση της βραχυπρόθεσμης μνήμης ή συγκέντρωσης), δυσκολίες στην εύρεση λέξεων, στο σχεδιασμό/οργάνωση των σκέψεων και την επεξεργασία πληροφοριών,

  2. επώδυνοι λεμφαδένες χωρίς παθολογική διεύρυνση,

  3. ευαίσθητοι τραχηλικοί ή μασχαλιαίοι λεμφαδένες,  

  4. πόνος στους μύες,

  5. πόνος σε πολλαπλές αρθρώσεις χωρίς την εμφάνιση οιδήματος ή ερυθρότητας,

  6. πονοκέφαλοι νέου τύπου, νέου προτύπου ή δριμύτητας,

  7. μη αναζωογονητικός ύπνος,

  8. κόπωση ή αδιαθεσία, μετά από σωματική προσπάθεια, που συχνά εμφανίζεται με καθυστέρηση, ίσως και μετά από 24 ώρες και που διαρκεί περισσότερο από 24 ώρες.

 

Kριτήρια της Οξφόρδης (1991) [2]

_____

Η κόπωση έχει οριστική έναρξη, είναι σοβαρή, δημιουργεί ανικανότητα και επηρεάζει τη σωματική και διανοητική λειτουργία. Πρέπει να υπάρχει για τουλάχιστον 6 μήνες και να εμφανίζεται για περισσότερο από το 50% του χρόνου διαρκειάς της πάθησης. Τα συνοδά συμπτώματα είναι κυρίως μυαλγία, διαταραχές διάθεσης και ύπνου. Το ΣΧΚ αποκλείεται αν υπάρχουν ιατρικές παθήσεις που παράγουν χρόνια κόπωση (π.χ. σοβαρή αναιμία) αλλά και σε περιπτώσεις ψυχικής ασθένειας: σχιζοφρένεια, μανιοκατάθλιψη, κατάχρηση ουσιών, διατροφικές διαταραχές ή αποδεδειγμένη οργανική εγκεφαλική ασθένεια. Το ΣΧΚ δεν αποκλείεται σε ψυχιατρικές διαταραχές όπως κατάθλιψη, διαταραχές άγχους και σύνδρομο υπεραερισμού.

 

Αναθεωρημένα κριτήρια του Καναδά (2010) [3]

_____

Κύριο σύμπτωμα είναι η επίμονη ή επαναλαμβανόμενη χρόνια κόπωση, η οποία δεν είναι δια βίου και καταλήγει σε μειώση δραστηριοτήτων. Υπάρχει ταυτόχρονη εμφάνιση συνεχόμενων ή επαναλαμβανόμενων συμπτωμάτων, που μπορεί να προϋπάρχουν της έναρξης της κόπωσης, όπως:

  1. απώλεια σωματικής ή ψυχικής αντοχής,

  2. ταχεία/ξαφνική μυϊκή ή γνωστική κόπωση, κακουχία και/ή κόπωση μετά την προσπάθεια και τάση επιδείνωσης συνοδών συμπτώματων,

  3. διαταραχές ύπνου,

  4. ευρέως διαδεδομένος, συχνά μεταναστευτικός, πόνος (ή δυσφορία) όπως μυοπεριτονιακός, μυϊκός, αρθρικός (χωρίς οίδημα), κοιλιακός, κεφαλαλγία,

  5. δύο ή περισσότερες νευρολογικές/γνωστικές εκδηλώσεις, όπως προβλήματα μνήμης, όρασης, προσοχής, αντίληψης, ομιλίας, πνεύματος, σκέψης, έκφρασης, κατανόησης πληροφοριών,

  6. ευαισθησία σε θόρυβο/φώτα, μυϊκή αδυναμία/μυϊκές συσπάσεις.

 

Υπάρχει τουλάχιστον ένα σύμπτωμα σε δύο από τις τρεις κατηγορίες:

  1. Αυτόνομο: νευρωνική υπόταση, ορθοστατική ταχυκαρδία, καθυστερημένη ορθοστατική υπόταση, αίσθημα παλμών με ή χωρίς καρδιακές αρρυθμίες, ζάλη ή λιποθυμία, αίσθημα αστάθειας - διαταραγμένη ισορροπία, δύσπνοια, ναυτία, δυσλειτουργία ουροδόχου κύστης ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου,

  2. Νευροενδοκρινικό: αισθήματα πυρετού και κρύα άκρα, μειωμένη θερμοκρασία και αξιοσημείωτες ημερήσιες διακυμάνσεις, εφίδρωση, δυσανεξία σε υπερβολική ζέστη και κρύο, σημαντική αλλαγή βάρους, απώλεια όρεξης ή μη φυσιολογική όρεξη,

  3. Ανοσοποιητικό: επαναλαμβανόμενα συμπτώματα γρίπης, μη παραγωγικός πονόλαιμος ή κνησμός στο λαιμό, επαναλαμβανόμενοι πυρετοί και εφιδρώσεις, λεμφαδένες ευαίσθητοι στην ψηλάφιση, νέες ευαισθησίες σε τρόφιμα, οσμές, ή χημικές ουσίες.

  4. Το ΣΧΚ αποκλείεται αν υπάρχει οποιαδήποτε ενεργή ιατρική κατάσταση που εξηγεί τη χρόνια κόπωση, σε ορισμένες ενεργείς ψυχιατρικές παθήσεις όπως

             α) σχιζοφρένεια ή ψυχωτικές διαταραχές, διπολική διαταραχή,

     β) σε περιπτώσεις κατάχρησης αλκοόλ ή ουσιών,

     γ) σε ενεργή νευρική ανορεξία ή νευρική βουλιμία,

     δ) σε καταθλιπτικές διαταραχές με μελαγχολικά ή ψυχωτικά χαρακτηριστικά.

Το ΣΧΚ δεν αποκλείεται σε περιπτώσεις θεραπευτικής επίλυσης των καταχρήσεων και σε διαταραχές που δεν εξηγούν την κόπωση, όπως το άγχος ή που δε μπορούν να επιβεβαιωθούν διαγνωστικά, όπως η ινομυαλγία.

ME-ICC κριτήρια (2011) [4]

_____

Ονομάζουν την πάθηση Μυαλγική Εγκεφαλομυελίτιδα και δε χρειάζονται 6 μήνες πριν γίνει διάγνωση. Ένας ασθενής πρέπει να πληρεί τα κριτήρια για εξάντληση μετά από προσπάθεια του νευρο-ανοσοποιητικού και να έχει:

  1. τουλάχιστον ένα σύμπτωμα από τρεις κατηγορίες νευρολογικής δυσλειτουργίας: νευρογνωστικές διαταραχές, πόνος, διαταραχές ύπνου, νευροαισθητηριακές, κινητικές διαταραχές και διαταραχές αντίληψης,

  2. τουλάχιστον ένα σύμπτωμα από τις τρεις κατηγορίες ανεπάρκειας του ανοσολογικού/γαστρο-εντερικού/ ουροποιογεννετικού: συμπτώματα γρίπης, ευαισθησία σε ιογενείς λοιμώξεις, γαστρεντερικός σωλήνας, ουρογεννητικό, ευαισθησία σε τρόφιμα, φάρμακα, ουσίες και

  3. τουλάχιστον ένα σύμπτωμα από τον μεταβολισμό της ενέργειας: καρδιαγγειακό, όπως υπόταση, αναπνευστικό, όπως δυσκολία αναπνοής, απώλεια θερμορύθμισης, δυσανεξία σε ακραίες θερμοκρασίες. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων οδηγεί σε σημαντική μείωση των δραστηριοτήτων.

 

Αναθεωρημένα κριτήρια του Λονδίνου (2014) [5]

_____

Πρέπει να πληρούνται 5 κριτήρια:

  1. σημαντική μυϊκή κόπωση/αδυναμία μετά από μικρή δραστηριότητα,

  2. συμπτώματα από το κεντρικό νευρικό σύστημα όπως διαταραχές μνήμης, συγκέντρωσης, ύπνου, προβλήματα ισορροπίας,

  3. περίοδοι προβλημάτων του αυτόνομου συστήματος όπως ωχρότητα προσώπου, διαταραχές θερμορρύθμισης, υπόταση,

  4. διακύμανση συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας και

  5. τα συμπτώματα να εμφανίζονται τους 3 τελευταίους μήνες.

 

Κριτήρια IOM (2015) [6]

_____

Ονομάζουν την πάθηση “Νόσο της συστημικής δυσανεξίας της προσπάθειας” (Systemic Exertion Intolerance Disease – SEID). Απαραίτητα συμπτώματα είναι:

  1. μείωση επιπέδου δραστηριοτήτων για 6 μήνες με ταυτόχρονη κόπωση για τουλάχιστον το ήμισυ του χρόνου, με νέα ή οριστική έναρξη, που δεν είναι αποτέλεσμα υπερβολικής προσπάθειας και δεν καταπραϋνεται με την ανάπαυση,    

  2. κακουχία μετά την προσπάθεια,

  3. μη αναζωογονητικός ύπνος.

Απαραίτητο είναι τουλάχιστον ένα σύμπτωμα γνωστικής δυσλειτουργίας ή ορθοστατική υπόταση. Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν πόνο, δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού και λοιμώξεις. Λιγότερο συχνά εμφανίζονται γαστρεντερικές διαταραχές, διαταραχές ουροποιογεννητικού, πονόλαιμος, επώδυνοι λεμφαδένες, ευαισθησία σε τροφές, φάρμακα και ουσίες. 

 

Εργαστηριακός έλεγχος

_____

Μία σειρά εξετάσεων πρέπει να γίνει για τον αποκλεισμό κάποιας άλλης αιτίας για την εμφάνιση της χρόνιας κόπωσης. Οι εξετάσεις αυτές αναφέρονται στον πίνακα που ακολουθεί.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

    Πίνακας εργαστηριακών εξετάσεων για τη διάγνωση του ΣΧΚ

Βιβλιογραφία

_____

  1. Fukuda et al, and the International Chronic Fatigue Syndrome Study Group. The Chronic Fatigue Syndrome: A Comprehensive Approach to Its Definition and Study. Ann Intern Med. 1994;121:953-959.

  2. Sharpe et al. A report - chronic fatigue syndrome: guidelines for research. J of the Royal Soc Medic 1991;84,118-122.

  3. Jason et al. The Development of a Revised Canadian Myalgic Encephalomyelitis Chronic Fatigue Syndrome Case Definition. Am J of Biochem and Biotech 2010;6 (2):120-135.

  4. Carruthers et al. Myalgic encephalomyelitis: International Consensus Criteria. J Intern Med 2011;270:327–338.

  5. Howes et al. Myalgic Encephalomyelitis (ME). Criteria and clinical guidelines 2014.

  6. Clayton et al. Beyond Myalgic Engephalomyelitis / Chronic Fatigue Syndrome. Redefining and illness. Report guide for clinicians. The National Academy Press 2015 Washington.

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Copyright © 2016 by Christina Michailidou. All rights reserved.