Θεραπεία Βαθμιαίας Άσκησης (ΘΒΑ)

Τί είναι η θεραπεία βαθμιαίας άσκησης; 

_____

Η Θεραπεία Βαθμιαίας Άσκησης (ΘΒΑ) είναι η μία από τις δύο θεραπείες (η άλλη είναι η Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία) που συστήνει το Εθνικό Ινστιτούτο Αριστείας για την Υγεία και τη φροντίδα [1], του Ηνωμένου Βασιλείου, ως αυτές που πρέπει να παρέχονται σε άτομα με ήπιας ή μέτριας μορφής Σύνδρομου Χρόνιας Κόπωσης/ Μυαλγικής Εγκεφαλομυελίτιδας (ΣΧΚ/ ΜΕ). Επί του παρόντος,είναι οι παρεμβάσεις για τις οποίες είναι ξεκάθαρη η έρευνα ενδείξεων οφέλους. Σε διάφορες παθήσεις που παρουσιάζουν κόπωση, όπως το εγκεφαλικό, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η σκλήρυνση κατά πλάκας, ο καρκίνος και άλλες, η θεραπεία με βαθμιαία άσκηση αντοχής έχει βρεθεί ότι βοηθάει στη μείωση της κόπωσης [2-7].

Η ΘΒΑ χρησιμοποιεί την τακτική άσκηση και τη φυσική δραστηριότητα, με σκοπό να βοηθήσει τα άτομα που νοιώθουν κόπωση να βελτιώσουν τη φυσική τους κατάσταση και να αντιμετωπίσουν τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής, με λιγότερες δυσκολίες. Χρησιμοποιούνται τεχνικές που βασίζονται σε πρωτόκολλο θεραπείας [8], με στόχο την αντιμετώπιση των περιορισμών που οφείλονται στο ΣΧΚ. Η ΘΒΑ ξεκινάει με λίγες δραστηριότητες, οι οποίες αυξάνονται σταδιακά χωρίς να αυξάνονται τα συμπτώματα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μία σειρά μεθοδικών βημάτων για την επίτευξη των στόχων που καθορίζονται από κοινού με το θεραπευτή και τον ασθενή [5,6,8].

 

Κατά την ΘΒΑ πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες των ασθενών καθώς και οι προτιμήσεις τους. Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Αριστείας για την Υγεία και τη φροντίδα, του Ηνωμένου Βασιλείου (NICE) [1], η επικοινωνία με τους ασθενείς πρέπει να συνοδεύεται από τεκμηριωμένες γραπτές πληροφορίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες του ατόμου. 

 

Μεταξύ των γενικών αρχών φροντίδας και θεραπείας των ασθενών περιλαμβάνονται: 

  • Η από κοινού λήψη αποφάσεων μεταξύ του ατόμου με ΣΧΚ/ΜΕ ή κόπωσης από άλλα αίτια και των επαγγελματιών υγείας καθ'όλη τη διάρκεια και τις φάσεις της θεραπείας και της φροντίδας,

  • η αναγνώριση και κατανόηση από τον επαγγελματία υγείας των επιπτώσεων της κατάστασης και των συμπτωμάτων στον/στην ασθενή,

  • η παροχή πληροφοριών σχετικά με το ΣΧΚ/ΜΕ και τις πιθανές αιτίες, τη φύση και την πορεία της πάθησης,

  • η παροχή πληροφοριών σχετικά με την επιστροφή στην εργασία ή την εκπαίδευση. Ο θεραπευτής πρέπει να συμβουλεύει για την καταλληλότητα για εργασία και εκπαίδευση, προτείνοντας απαραίτητες προσαρμογές για να βοηθήσει τους ασθενείς στην επιστροφή σε αυτές τις δραστηριότητες όταν είναι έτοιμοι και αρκετά υγιείς, 

  • για την εφαρμογή μιας αποτελεσματικής θεραπείας είναι απαραίτητη η καλή επικοινωνία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας και των ατόμων με ΣΧΚ/ΜΕ και τους φροντιστές τους, εάν αυτοί υπάρχουν,

  • ένα εξατομικευμένο, προσωποκεντρικό πρόγραμμα θα πρέπει να προσφέρεται στα άτομα με ΣΧΚ/ΜΕ ή κόπωση από άλλα αίτια, σκοπός του οποίου είναι: 

    • η διατήρηση ή και η σταδιακή επέκταση της σωματικής, συναισθηματικής και γνωστικής ικανότητας του ατόμου,

    • η διαχείρηση της σωματικής και συναισθηματικής βαρύτητας των συμπτωμάτων τους.

 

Στην ΘΒΑ η δημιουργία σκοπών και στόχων που αφορούν το συνολικό σχεδιασμό διαχείρισης της κόπωσης είναι απαραίτητα. Ο ρυθμός της προόδου καθ 'όλη τη διάρκεια θα πρέπει να συμφωνείται από κοινού μεταξύ των εμπλεκομένων στη θεραπεία. Με βάση τις οδηγίες του Εθνικό Ινστιτούτο Αριστείας για την Υγεία και τη φροντίδα, του Ηνωμένου Βασιλείου [1] οι επαγγελματίες υγείας που ασχολούνται με τη φροντίδα των ατόμων με ΣΧΚ/ΜΕ θα πρέπει να διαθέτουν την κατάλληλη εκπαίδευση και εμπειρία στην κατάσταση αυτή. Οι συμβουλές να κάνει ο/η ασθενής άσκηση χωρίς επίβλεψη ή χωρίς δομή καθώς και έντονη άσκηση (όπως απλά να πάει στο γυμναστήριο ή να γυμνάζεται περισσότερο) δεν πρέπει να δίνονται, γιατί μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα [1].

Η ΘΒΑ χορηγείται συνήθως για 12 - 16 συνεδρίες και μπορεί να γίνει με τη μορφή ατομικής θεραπείας ή θεραπείας σε γκρούπ. Η πρόοδος της τεχνολογίας έχει φέρει στο προσκήνιο την τηλεαποκατάσταση, η οποία έχει το πλεονέκτημα της παρακολούθησης ασθενών που βρίσκονται μακριά από το κέντρο θεραπείας του εξειδικευμένου θεραπευτή τους.  

Βιβλιογραφία

_____

  1. NICE, Clinical Guideline 53. Chronic fatigue syndrome/myalgic encephalomyelitis (or encephalopathy). Diagnosis and management of CFS/ME in adults and children, 2007.

  2. Andreasen et al. The effect of exercise therapy on fatigue in multiple sclerosis. Multiple Sclerosis Journal , 17(9);1041–1054.

  3. Heine et al. Exercise therapy for fatigue in multiple sclerosis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 9. Art. No.: CD009956.

  4. Rongen – van – Dartel et al. Effect of Aerobic Exercise Training on Fatigue in Rheumatoid Arthritis: A Meta-Analysis. Arthritis Care & Research, 2015;67(8):1054–1062.

  5. Sharpe et al. Rehabilitative treatments for chronic fatigue syndrome: A long-term follow-up from the PACE trial. Lancet, 2015;2(12):1067-74. 

  6. White P, Goldsmith K, Johnson A, et al. Comparison of adaptive pacing therapy, cognitive behaviour therapy, graded exercise therapy, and specialist medical care for chronic fatigue syndrome (PACE): a randomised trial. Lancet 2011; 377: 823–36. 

  7. Zedlitz et al. Cognitive and Graded Activity Training Can Alleviate Persistent Fatigue After Stroke A Randomized, Controlled Trial. Stroke,2012;43:1046-1051.

  8. White et al. Protocol for the PACE trial: A randomised controlled trial of adaptive pacing, cognitive behaviour therapy, and graded exercise as supplements to standardised specialist medical care versus standardised specialist medical care alone for patients with the chronic fatigue syndrome/myalgic encephalomyelitis or Εncephalopathy. BMC Neurology 2007, 7:6

Copyright © 2016 by Christina Michailidou. All rights reserved.